Masz już 120 tys. zł przychodu za 2026 r., a w grudniu klient zamawia jeszcze drobną usługę za 200 zł? Ta jedna faktura wystarczy, żeby w 2027 r. stracić Mały ZUS Plus. Zamiast 780,17 zł miesięcznie zapłacisz pełny ZUS, czyli 2052,15 zł. Koszty cię nie uratują, bo limit liczy się od przychodu.
Próg 120 tys. zł liczy się od przychodu
Przy Małym ZUS Plus składki społeczne zależą od dochodu z poprzedniego roku. O tym, czy w ogóle możesz z niego korzystać, decyduje jednak przychód. Jeśli firma działała przez cały 2026 r., limit wynosi 120 tys. zł. Przy działalności prowadzonej tylko przez część roku próg jest proporcjonalnie niższy.
Tu łatwo się pomylić. Zakup towarów i materiałów albo czynsz za lokal obniżają dochód, ale nie zmniejszają przychodu, który liczy się do limitu. Firma z dużym obrotem i niską marżą może więc stracić ulgę, choć zarabia niewiele.
Ile kosztuje 200 zł za dużo?
Ekspertka IFIRMA.PL Joanna Łuksza, która kieruje tam zespołem księgowych, liczy to na przykładzie przedsiębiorcy rozliczającego się przez cały 2026 r. według skali podatkowej. Ma 120 tys. zł przychodu i 60 tys. zł dochodu, więc mieści się w limicie. W 2027 r. zapłaci 780,17 zł miesięcznie. Jeśli zarobi dodatkowe 200 zł bez żadnych kosztów, przekroczy próg i przejdzie na pełne składki, czyli 2052,15 zł.
Sprawdziłem ten rachunek. Co miesiąc wychodzi 1271,98 zł różnicy, a po dwunastu miesiącach uzbiera się z tego 15 263,76 zł. Obie kwoty obejmują dobrowolną składkę chorobową, ale nie zawierają składki zdrowotnej. Pełny ZUS zawiera też składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Przedsiębiorca z przykładu nie płaci ich przy uldze, bo jego podstawa jest niższa od minimalnego wynagrodzenia.
To kwoty nominalne. Wyższe składki społeczne wpływają też na PIT i na podstawę składki zdrowotnej, więc rzeczywisty koszt utraty ulgi będzie inny.
Nawet bez utraty ulgi pełne składki rosną. Rachunek za pierwszy miesiąc 2027 r. to prawdopodobnie 2052,15 zł, czyli miesięcznie o 125,39 zł więcej niż teraz, a przez cały rok o 1504,68 zł. Projekt budżetu zakłada przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł, a minimalna podstawa składek to 60% tej kwoty, czyli 6019,80 zł. Projekt ustawy budżetowej wciąż jest w Sejmie.
Co sprawdzić przed 31 grudnia
- Przychód od początku roku. Zsumuj przychód osiągnięty w 2026 r. i porównaj go z limitem 120 tys. zł albo z niższym progiem, jeśli firma nie działała cały rok.
- Grudniowe transakcje. Ustal, które zlecenia rozliczysz jeszcze w tym roku. To, że klient zapłaci dopiero w styczniu, nie musi automatycznie przenosić przychodu na 2027 r.
- Pracę dla byłego pracodawcy. Z ulgi nie skorzystasz, jeśli dla obecnego lub byłego pracodawcy wykonujesz te same czynności co jako jego pracownik w bieżącym lub poprzednim roku.
Pamiętaj też, że niższa podstawa składek to niższe zasiłki chorobowe i macierzyńskie oraz mniej pieniędzy na przyszłą emeryturę.
Do kiedy zgłosić Mały ZUS Plus na 2027 r.?
Jeśli mieścisz się w limicie, a pod koniec 2026 r. nie korzystałeś z ulgi, złóż w ZUS formularz ZUS ZUA albo ZUS ZZA z kodem zaczynającym się od 05 90 lub 05 92. 31 stycznia 2027 r. wypada w niedzielę, więc termin mija 1 lutego. Spóźnienie oznacza rezygnację z ulgi na cały rok.
Kto korzysta z Małego ZUS Plus bez przerwy i nadal spełnia warunki, co do zasady nie musi zgłaszać się ponownie. Nadal jednak składa wymagane dokumenty rozliczeniowe.
Od 2026 r. pula ulgi liczy się od nowa: 36 miesięcy w ramach każdych kolejnych 60 miesięcy działalności. Stare miesiące sprzed 2026 r. nie są wliczane, więc w 2027 r. z ulgi skorzystają też osoby, które wcześniej wyczerpały pulę. Każdy miesiąc, w którym ulga obowiązywała choćby jeden dzień, liczy się jako pełny.
