Widzisz na Facebooku reklamę sklepu, który wyprzedaje kurtki za pół ceny. Klikasz, a przy adresie strony świeci się kłódka, więc uznajesz, że wszystko gra. Niestety kłódka mówi tylko, że połączenie jest szyfrowane. Zanim zapłacisz, znajdź na stronie NIP i sprawdź go w CEIDG albo KRS.
Kłódka chroni połączenie, nie twoje pieniądze
Szyfrowanie sprawia, że nikt po drodze nie podejrzy danych, które wpisujesz w formularz. Nie mówi natomiast nic o tym, kto siedzi po drugiej stronie. Oszust może mieć szyfrowane połączenie tak samo jak duży, znany sprzedawca. NASK w poradniku „Okazja czy pułapka?” wprost przypomina, że kłódka nie świadczy o uczciwości sklepu.
To ważne zwłaszcza teraz. Black Friday wypada 27 listopada, Cyber Monday 30 listopada, a wiele sklepów ciągnie promocje przez cały tydzień. Według raportu CERT Orange Polska za 2025 r. fałszywe sklepy stanowiły prawie 12,5 proc. domen zablokowanych przez operatora, a rok wcześniej 5 proc. Z Raportu Antyfraudowego BIK 2026 wynika, że kontakt z fałszywym sklepem kończył się utratą pieniędzy w 35 proc. przypadków.
CERT Orange Polska opisał też, jak wyglądają takie kampanie. Domenę sklepu rejestrowano czasem zaledwie kilka dni przed startem reklam, fanpage z kilkoma tysiącami obserwujących bywał wcześniej przejęty, a zdjęcia sklepu i produktów generowała sztuczna inteligencja. Profesjonalny wygląd strony niczego więc nie dowodzi.
Jak sprawdzić NIP sklepu w CEIDG i KRS?
Przed zakupem w sklepie, którego wcześniej nie znałem, zawsze zaczynam od danych firmy. Zwykle są w zakładce z kontaktem, w regulaminie albo w stopce strony.
- Znajdź nazwę firmy, adres i NIP. Jeśli ich nie ma, to już jest odpowiedź.
- Wpisz NIP w wyszukiwarkę CEIDG albo KRS. Sprawdź, czy firma w ogóle istnieje i czy nazwa się zgadza.
- Porównaj dane z rejestru z tym, co widzisz na stronie. UOKiK radzi zrezygnować z zakupu, gdy danych brakuje albo są ze sobą sprzeczne.
- Sprawdź kraj siedziby. UOKiK zwraca uwagę, że firmy zarejestrowane poza UE potrafią udawać polski sklep z sąsiedztwa.
Przy okazji zaglądam do regulaminu, przede wszystkim do zasad zwrotów i reklamacji. Gdy ich nie ma albo nic konkretnego z nich nie wynika, odpuszczam.
Sygnały, przy których zamykam kartę
Część fałszywych sklepów zdradza się, zanim w ogóle sięgniesz po NIP. Te sygnały powtarzają się w ostrzeżeniach CERT i NASK.
- Cena niższa o połowę lub więcej od tej, którą znasz z innych sklepów.
- Historia o likwidacji firmy. Właściciel rzekomo zamyka biznes z powodu choroby, braku czasu, niskiej rentowności albo dlatego, że samochód zniszczył mu lokal, więc pozbywa się zapasów prawie za darmo. Niektórzy kupujący nigdy nie zobaczyli paczki, a ci, którym przesyłka w końcu dotarła, dostali rzeczy wyraźnie słabsze niż na zdjęciach.
- Płatność wyłącznie przelewem na konto sprzedawcy.
- Dziwna polszczyzna, która brzmi jak niesprawdzone tłumaczenie z angielskiego, połączona z nazwą polskiego miasta w adresie strony.
- Same zachwyty w recenzjach, często napisane podobnymi słowami i opublikowane hurtem w ciągu kilku dni.
- Literówka w adresie, która ma udawać znany sklep. CERT Polska ostrzegał przed reklamami z Facebooka, które kierowały na kopię strony znanego sklepu z odzieżą i sprzętem w stylu wojskowym.
Płać przez operatora płatności, nie przelewem
NASK radzi, żeby za zakupy płacić przez sprawdzonego pośrednika płatności, a nie wysyłać pieniędzy prosto na rachunek sklepu. Gdy sklep upiera się przy przelewie i nie daje innej opcji, traktuję to jak czerwoną kartkę, nawet jeśli reszta strony wygląda porządnie.
Jeśli NIP nie figuruje w rejestrze albo sklep nie podaje go wcale, nie szukam wytłumaczeń i nie płacę, choćby kłódka przy adresie świeciła się bez zarzutu.